Separacja – co to takiego?

Klienci czasem pytają mnie czy jest możliwość prawnego uregulowania życia w rozłączeniu jednak bez konieczności orzekania rozwodu. Otóż, moja odpowiedź brzmi – tak, a instytucją pozwalającą na takie rozstrzygnięcie jest właśnie separacja.

Czym tak właściwie jest separacja? Najprościej rzecz ujmując separacja to sądowe uregulowanie faktycznego życia małżonków w rozłączeniu, jednak przy dalszym trwaniu samego małżeństwa.

Separacja może pomóc małżonkom w przemyśleniu różnych kwestii związanych z ich małżeństwem i finalnie doprowadzić do powrotu małżonków do wspólnego pożycia albo stanowić etap przejściowy prowadzący do orzeczenia definitywnego rozpadu małżeństwa przez rozwód.

Dlaczego separacja a nie od razu rozwód? Należy zauważyć, że podstawową różnicą między rozwodem a separacją jest to, że rozwód jest definitywnym zakończeniem związku małżeńskiego zaś separacja jest rozwiązaniem tymczasowym, które można jeszcze cofnąć. Instytucję separacji polecam szczególnie osobom, które nie są jeszcze gotowe na rozwód jednak chciałyby w jakiś formalny sposób dać wyraz istniejącemu stanowi rzeczy polegającemu na życiu w rozłączeniu. Ponadto separacja jest również dobrym rozwiązaniem dla osób, które np. ze względów religijnych nie chcą brać rozwodu.

Przy orzekaniu separacji wystarczy wykazać, że między małżonkami nastąpił zupełny rozpad pożycia małżeńskiego, tzn. rozpadowi uległa więź fizyczna, gospodarcza i emocjonalna między małżonkami. Nie jest już natomiast konieczne wykazywanie, że rozpad ten ma charakter trwały, tak jak przy rozwodzie. W związku z tym co do zasady łatwiej jest uzyskać orzeczenie separacji niż rozwodu.

Co ciekawe, w odróżnieniu od spraw o rozwód, z pozwem o separację może wystąpić małżonek wyłącznie winny rozpadu małżeństwa. Orzeczenie separacji formalnie „zdejmuje” z małżonków obowiązek wspólnego pożycia. Mąż i żona mogą mieszkać oddzielnie,  prowadzić własne życie, choć nadal w świetle prawa pozostają małżeństwem.

Jakie są skutki separacji? Przede wszystkim orzeczenie separacji prowadzi do powstania między małżonkami ustroju rozdzielności majątkowej (więcej na temat rozdzielności majątkowej możecie Państwo przeczytać na innym moim blogu: rozdzielnosc-majatkowa-blog.pl), co m.in. oznacza, że również w sprawie o separację można domagać się podziału majątku wspólnego. Orzeczenie separacji oznacza także odsunięcie od dziedziczenia ustawowego małżonka pozostającego w separacji. Ustaje też domniemanie, że dziecko żony pozostającej w separacji jest dzieckiem jej męża. Poza tym w akcie małżeństwa czyni się wzmiankę o orzeczeniu separacji.

Co istotne, orzeczenie separacji nie uniemożliwia późniejszego orzeczenia rozwoduSeparacja nie daje natomiast prawa do zawarcia nowego związku małżeńskiego ani nie umożliwia powrotu do nazwiska noszonego przed zawarciem związku małżeńskiego, tak jak to ma miejsce w przypadku rozwodu.

Proszę pamiętać, że separacja nie jest rozstrzygnięciem nieodwracalnym a na zgodny wniosek małżonków Sąd orzeka o jej zniesieniu.

Orzekając o separacji Sąd może rozstrzygnąć także o tym, który z małżonków ponosi winę za rozpad pożycia małżeńskiego. Podobnie jak w przypadku spraw o rozwód również tutaj istnieje możliwość uregulowania kwestii dotyczących władzy rodzicielskiej czy np. alimentów na małoletnie dziecko jak również alimentów na małżonka.