Sądowe ustanowienie rozdzielności majątkowej z ważnych powodów

Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dn. 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy [KRO] z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd  rozdzielności majątkowej. Czym zatem są ważne powody?

Przez ważne powody rozumie się najogólniej takie okoliczności, które sprawiają, że w konkretnej sytuacji faktycznej wspólność majątkowa nie służy dobru drugiego z małżonków oraz dobru założonej przez małżonków rodziny, a nawet prowadzi do sytuacji sprzecznej z zasadami prawa rodzinnego (Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Komentarz, red. prof. dr hab. Krzysztof Pietrzykowski, 4. wydanie, wyd. CH Beck, Warszawa 2015, s. 372).

Przykładem ważnych powodów, z uwagi na których wystąpienie można wnieść do sądu pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej mogą być zatem:

  • trwonienie przez jednego z małżonków zarobionych pieniędzy należących do wspólnego majątku, mąż regularnie przegrywa większość zarobionych pieniędzy grając w karty lub ruletkę bądź obstawiając zakłady na wyścigach konnych;
  • powodowanie szkody w majątku wspólnym, np. żona systematycznie niszczy lub wyrzuca zakupione wspólnie przez małżonków cenne sprzęty domowego użytku znajdujące się w dobrym stanie;
  • okoliczności stwarzające sytuację, w której wykonywanie zarządu przez każdego z małżonków ich wspólnym majątkiem jest niemożliwe lub znacznie utrudnionemąż często wyjeżdża w kilkudniowe podróże służbowe i nie ma z nim w tym czasie kontaktu bądź kontakt ten jest znacznie utrudniony (zob. wyr. SN z 6.11.1972 r., III CRN 250/72, OSN 1973, Nr 6, poz. 113); (Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Komentarz, red. prof. dr hab. Krzysztof Pietrzykowski, 4 wydanie, wyd. CH Beck, Warszawa 2015, s. 373).
  • brak pomocy przy współtworzeniu majątku wspólnego ze strony jednego z małżonków w skutek zaniedbywania obowiązków względem rodziny lub ulegania nałogom, np. mąż, który ma problem alkoholowy zaniedbuje swoje obowiązki zawodowe na skutek czego zostaje zwolniony z pracy i nie szuka nowej;
  • separacja małżonków – jeżeli nie ma charakteru przejściowego, lecz jest wynikiem trwałego rozkładu pożycia małżonków; (UWAGA! zgodnie z orzecznictwem SN nie chodzi tu o każdą postać separacji lecz o taką, która uniemożliwia lub znacznie utrudnia współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym małżonków);

Należy jednak pamiętać, że nie stanowią ważnych powodów ujemne skutki prowadzenia działalności gospodarczej przez jednego z małżonków. SN podkreślił, że rodzina korzystająca z dochodów związanych z działalnością gospodarczą  jednego ze współmałżonków musi też ponosić ujemne skutki takiej działalności. Niepowodzenia współmałżonka w działalności gospodarczej i zamiar uniemożliwienia wierzycielom egzekucji z majątku wspólnego nie mogą stanowić ważnego powodu do ustanowienia rozdzielności majątkowej w rozumieniu art. 52 § 1 KRO (Wyrok SN z 24.05.1994 r. I CRN 61/94,OSP 1995, Nr4, poz. 96) (Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Komentarz, red. prof. dr hab. Krzysztof Pietrzykowski, 4 wydanie, wyd. CH Beck, Warszawa 2015, s. 373).

W mojej ocenie sądy są również „wyczulone” na sytuacje, gdzie oboje małżonkowie wnoszą o orzeczenie rozdzielności majątkowej z określoną datą wsteczną, gdyż istnieje wówczas duże prawdopodobieństwo, że małżonkowie posiadają już długi, a za pomocą orzeczenia sądowego z datą wsteczną usiłują uniemożliwić bądź utrudnić wierzycielom ściągnięcie ich należności. Może się więc okazać, że Sąd po przeanalizowaniu sprawy oddali pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej bądź ustali ją z inną datą niż wskazana przez stronę. Należy więc przed wniesieniem powództwa o ustanowienie rozdzielności majątkowej poważnie zastanowić się czy w naszej sytuacji istnieją takie ważne powody, w oparciu o które Sąd będzie mógł orzec rozdzielność majątkową. Podane przeze mnie powyżej sytuacje stanowią przykłady ważnych powodów, z uwagi na które Sądy często decydują się orzec rozdzielność majątkową. Jeśli więc nie jesteście Państwo pewni czy warto wnieść do Sądu pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej w Państwa sytuacji, zachęcam do skontaktowania się z moją kancelarią adwokacką. Chętnie pomogę przy ocenie Państwa konkretnego przypadku.